جراحی مفصل ران با Apple Vision Pro

اپل ویژن پرو وارد اتاق عمل شد؛ نخستین جراحی مفصل ران با اپلیکیشن تأییدشده FDA

Admin_Radfar 7 روز پیشآخرین به روز رسانی: 15 شهریور 1405

0 5,704 خواندن این مطلب 4 دقیقه زمان میبرد

عینک ویژن پرو جراحان را هوشمندتر می‌کند؟

جراحی مفصل ران با اپل ویژن پرو؛ اطلاعات پزشکی حالا جلوی چشم جراح نمایش داده می‌شود

پزشکان مرکز Duke Health برای نخستین‌بار در یک عمل آرتروسکوپی مفصل ران از اپل ویژن پرو به همراه اپلیکیشن SportSuite Vision شرکت Stryker استفاده کردند؛ فناوری‌ای که تصاویر آرتروسکوپی، سی‌تی‌اسکن و داده‌های جراحی را مستقیماً در میدان دید جراح قرار می‌دهد.

اپل ویژن پرو که در ابتدا بیشتر به‌عنوان محصولی برای سرگرمی، بازی و تجربه‌های واقعیت ترکیبی شناخته می‌شد، حالا یک کاربرد بسیار جدی‌تر پیدا کرده است. شرکت تجهیزات پزشکی Stryker اعلام کرده نخستین عمل جراحی آرتروسکوپی مفصل ران با استفاده از اپلیکیشن SportSuite Vision روی Apple Vision Pro با موفقیت در مرکز درمانی Duke Health انجام شده است. این اتفاق تنها یک نمایش آزمایشی از قابلیت‌های هدست اپل نیست؛ SportSuite Vision در ماه ژوئیه مجوز De Novo سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) را برای استفاده حین عمل دریافت کرده بود.

نکته مهم این است که ویژن پرو در این جراحی جایگزین سیستم‌های اصلی جراحی یا خود جراح نشده است. این هدست در واقع به‌عنوان یک نمایشگر واقعیت افزوده فضایی عمل می‌کند و اطلاعات دیجیتال موردنیاز جراح را در همان میدان دیدی قرار می‌دهد که محیط واقعی اتاق عمل نیز در آن قابل مشاهده است.

ویژن پرو در اتاق عمل چه کاری انجام می‌دهد؟

در جراحی آرتروسکوپی، پزشکان معمولاً باید هم‌زمان به چند نمایشگر مختلف در اطراف اتاق عمل نگاه کنند تا تصاویر دوربین جراحی، داده‌های پزشکی و اطلاعات مربوط به برنامه‌ریزی عمل را مشاهده کنند. این جابه‌جایی مداوم نگاه می‌تواند باعث شلوغی محیط و وضعیت ارگونومیک نامناسب برای جراح شود.

SportSuite Vision تلاش می‌کند این مشکل را با انتقال اطلاعات به فضای دید جراح برطرف کند. این نرم‌افزار می‌تواند تصاویر زنده آرتروسکوپی، داده‌های HipCheck و HipMap و همچنین تصاویر CT را در یک محیط فضایی قابل تنظیم نمایش دهد. جراح می‌تواند محل قرارگیری این اطلاعات مجازی را متناسب با روند کار خود تغییر دهد.

به این ترتیب، جراح همچنان می‌تواند محیط فیزیکی اتاق عمل و بیمار را ببیند، اما هم‌زمان اطلاعات دیجیتال موردنیاز نیز در مقابل چشمانش قرار دارد؛ بدون اینکه برای مشاهده هر داده مجبور باشد سر خود را به سمت یک مانیتور جداگانه بچرخاند.

شرکت Stryker این قابلیت را نوعی «کابین خلبان جراحی» قابل شخصی‌سازی توصیف می‌کند؛ محیطی دیجیتال که می‌تواند با نیازهای هر جراح تنظیم شود.

نخستین مجوز FDA برای استفاده حین عمل با Vision Pro

اهمیت این خبر فقط به انجام یک جراحی با هدست اپل محدود نمی‌شود. سازمان غذا و داروی آمریکا در ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶ نرم‌افزار SportSuite Vision را از مسیر De Novo تأیید کرد و آن را در کلاس II با کنترل‌های ویژه قرار داد. پایگاه رسمی FDA نیز ثبت DEN250040 برای SportSuite Vision Software و تاریخ تصمیم ۱۷ ژوئیه را تأیید می‌کند.

FDA در اسناد خود این فناوری را در دسته‌ای از تجهیزات قرار داده که برای نمایش ویدئوی آرتروسکوپی و تصاویر پزشکی در جریان جراحی ارتوپدی طراحی شده‌اند. در این سیستم، نمایشگر واقعیت افزوده می‌تواند اطلاعات دریافت‌شده از تجهیزات دیگر را در میدان دید جراح قرار دهد.

البته مجوز FDA به این معنی نیست که ویژن پرو به‌تنهایی مسئول انجام جراحی است. حتی دستورالعمل‌های رسمی Stryker تأکید می‌کنند که تصاویر مجازی باید در کنار مانیتورهای سنتی مورد استفاده سایر اعضای تیم جراحی قرار گیرند. بنابراین فناوری فعلی بیشتر نقش یک رابط بصری پیشرفته را دارد تا یک سیستم مستقل جراحی.

جراحی تاریخی در Duke Health

این نخستین مورد استفاده بالینی SportSuite Vision روی Apple Vision Pro در یک عمل جراحی اعلام‌شده از سوی Stryker است و در Duke Health انجام شده است. جراح ارتوپد، چاد ماتر سوم (Chad Mather III)، این عمل آرتروسکوپی مفصل ران را انجام داده است.

ماتر درباره تجربه استفاده از فناوری جدید می‌گوید:

«استفاده از رایانش فضایی به من اجازه داد جای اطلاعات کلیدی بالینی را متناسب با روند کار خودم تنظیم کنم و درون میدان استریل به آن‌ها دسترسی داشته باشم.»

او معتقد است این شیوه می‌تواند به ایجاد محیطی راحت‌تر و منظم‌تر در اتاق عمل کمک کند و اطلاعات موردنیاز جراح را همواره در میدان دید او نگه دارد.

این موضوع از نظر ارگونومی نیز قابل توجه است؛ زیرا یکی از اهداف SportSuite Vision کاهش نیاز جراح به چرخاندن مداوم سر و بدن برای مشاهده نمایشگرهای مختلف است. البته اینکه این تغییر واقعاً به بهبود نتایج درمانی یا کاهش خطاهای جراحی منجر می‌شود، مسئله‌ای است که به مطالعات بالینی گسترده‌تر نیاز دارد و این نخستین جراحی به‌تنهایی چنین نتیجه‌ای را اثبات نمی‌کند.

اپل ویژن پرو در جراحی مفصل ران؛ نخستین عمل با SportSuite Vision

چرا این اتفاق برای اپل ویژن پرو مهم است؟

Apple Vision Pro از زمان معرفی تاکنون بیشتر با کاربردهایی مانند تماشای فیلم، بازی، طراحی سه‌بعدی و تجربه‌های سرگرمی شناخته شده است. ورود یک نرم‌افزار دارای مجوز FDA به محیط جراحی نشان می‌دهد قابلیت‌های Spatial Computing این دستگاه می‌تواند در حوزه‌هایی بسیار حساس‌تر نیز مورد استفاده قرار گیرد.

در واقع، ارزش اصلی فناوری در اینجا الزاماً قدرت سخت‌افزاری خود هدست نیست؛ بلکه توانایی قرار دادن اطلاعات دیجیتال در موقعیت مناسب نسبت به دنیای واقعی است.

در یک اتاق عمل، این قابلیت می‌تواند معنای مهمی داشته باشد. جراح دیگر مجبور نیست بین بیمار، ابزارهای جراحی و چندین مانیتور پراکنده در اتاق دائماً توجه خود را جابه‌جا کند؛ بخشی از اطلاعات می‌تواند در یک فضای مجازی و قابل تنظیم در میدان دید او قرار گیرد.

البته این فناوری هنوز با یک سیستم جراحی کاملاً خودکار فاصله بسیار زیادی دارد. ویژن پرو تصمیم جراحی نمی‌گیرد، ابزار جراحی را کنترل نمی‌کند و جایگزین پزشک نیست؛ بلکه رابطی برای دسترسی بهتر به اطلاعات است.

یک گام دیگر برای «اتاق عمل دیجیتال»

Stryker می‌گوید هدف SportSuite Vision فراتر از حذف چند مانیتور است و آن را بخشی از حرکت به سمت یک اتاق عمل دیجیتال و متصل می‌داند. در چنین محیطی، اطلاعات حاصل از تصویربرداری، برنامه‌ریزی پیش از عمل و تصاویر زنده جراحی می‌توانند در یک فضای مشترک در اختیار تیم درمان قرار گیرند.

در این میان، HipMap و HipCheck نیز اهمیت دارند. این ابزارها برای برنامه‌ریزی و ارزیابی جراحی مفصل ران طراحی شده‌اند و SportSuite Vision می‌تواند اطلاعات آن‌ها را در کنار تصاویر CT و تصویر زنده آرتروسکوپی نمایش دهد.

به این ترتیب، ویژن پرو در این کاربرد صرفاً یک «هدست» نیست؛ بلکه بخشی از یک اکوسیستم نرم‌افزاری و پزشکی است که داده‌های مختلف را در یک رابط فضایی کنار یکدیگر قرار می‌دهد.

از سرگرمی تا اتاق عمل؛ اپل ویژن پرو در یک جراحی واقعی مفصل ران استفاده شد

اپل ویژن پرو و آینده پزشکی

این نخستین بار نیست که از فناوری‌های واقعیت افزوده و واقعیت ترکیبی در پزشکی استفاده می‌شود، اما دریافت مجوز رسمی FDA برای یک نرم‌افزار اختصاصی Vision Pro و سپس استفاده از آن در یک جراحی واقعی، نقطه مهمی برای اکوسیستم اپل محسوب می‌شود.

در صورت موفقیت این رویکرد در مطالعات و استفاده‌های بیشتر، کاربردهای مشابه می‌توانند در زمینه‌هایی مانند آموزش جراحی، برنامه‌ریزی پیش از عمل، تصویربرداری پزشکی، جراحی‌های ارتوپدی و دسترسی به داده‌های بیمار توسعه پیدا کنند.

در عین حال، ورود فناوری به اتاق عمل به معنی کنار گذاشتن نمایشگرها و سیستم‌های سنتی نیست. حتی در طراحی فعلی SportSuite Vision نیز مانیتورهای سنتی همچنان برای سایر اعضای تیم جراحی مورد استفاده قرار می‌گیرند. بنابراین مسیر پیش‌رو بیشتر به سمت ترکیب رابط‌های فضایی با تجهیزات پزشکی موجود حرکت می‌کند، نه جایگزینی ناگهانی تمام زیرساخت‌های فعلی.

پای اپل ویژن پرو به حوزه سرطان هم باز شده است

هم‌زمان با انتشار خبر استفاده از Vision Pro در اتاق عمل، این هدست در پروژه‌ای جداگانه نیز برای ارتباط و روایت‌گری در حوزه سرطان مورد توجه قرار گرفته است. طبق گزارش‌های منتشرشده، Pfizer با همکاری استودیوی Groove Jones روی یک تجربه تعاملی مبتنی بر Vision Pro کار کرده که هدف آن نمایش رویکرد این شرکت در مبارزه با سرطان و ایجاد ارتباطی تعاملی‌تر میان پزشکان، بیماران و ذی‌نفعان حوزه سلامت است.

این دو کاربرد مسیرهای متفاوتی دارند، اما یک نقطه مشترک میان آن‌ها وجود دارد: ویژن پرو در حال حرکت از یک محصول مصرفی به سمت یک ابزار تخصصی برای مشاهده و تعامل با اطلاعات سه‌بعدی و فضایی است.

با این حال، شاید مهم‌ترین بخش ماجرا همین باشد که نخستین کاربرد جدی این فناوری در جراحی، نه انجام یک عمل توسط «هوش مصنوعی» یا یک ربات جراح، بلکه بهبود نحوه مشاهده اطلاعات توسط انسان بوده است. اگر این رویکرد بتواند در مطالعات آینده ایمنی، کارایی و مزایای ارگونومیک خود را ثابت کند، ممکن است یکی از کاربردهای ماندگارتر Spatial Computing نه در سرگرمی، بلکه در محیط‌های پزشکی باشد.

جراحی مفصل ران با اپل ویژن پرو؛ اطلاعات پزشکی حالا جلوی چشم جراح نمایش داده می‌شود