روبین: فرمانروای جدید هوش مصنوعی

 از سیلیکون تا سوپرکامپیوتر: چگونه پلتفرم Rubin انویدیا زیرساخت‌های محاسباتی جهان را بازتعریف کرد؟

کاهش ۱۰ برابری هزینه استنتاج با قدرت ۵۰ پتافلاپی معماری جدید انویدیا.

در جریان CES 2026، شرکت انویدیا با معرفی پلتفرم روبین (Rubin)، قدرتمندترین اکوسیستم محاسباتی تاریخ را برای حمایت از هوش مصنوعی عاملیت‌محور (Agentic AI) رونمایی کرد. این پلتفرم که شامل ۶ تراشه کلیدی از جمله پردازنده مرکزی Vera و پردازنده گرافیکی Rubin است، با رویکرد «طراحی مشترک افراطی» مهندسی شده است. معماری روبین توانسته هزینه تولید هر توکن را ۱۰ برابر کاهش دهد و با قدرت محاسباتی ۵۰ پتافلاپ، سرعت استنتاج را به شکلی خیره‌کننده جابه‌جا کند. استفاده از NVLink 6 با پهنای باند ۲۶۰ ترابایت بر ثانیه (فراتر از کل پهنای باند اینترنت جهان) و پردازنده‌های داده BlueField-4، این سیستم را به یک ابرپردازنده واحد تبدیل کرده است. این دستاورد، نه تنها یک پیشرفت سخت‌افزاری، بلکه تولد «کارخانه‌های هوش مصنوعی» است که توسط غول‌هایی چون گوگل و مایکروسافت پذیرفته شده است.

سایبرکست قسمت 92: روبین انویدیا؛ جهش فنی یا انحصار؟

معرفی پردازنده اختصاصی Vera و هسته‌های Olympus؛ پایان وابستگی به معماری‌های سنتی

گذار به Inference Context Memory؛ کلید طلایی برای حافظه بلندمدت هوش مصنوعی.

تولد پلتفرم روبین؛ معماری انقلابی انویدیا برای راهبری عصر هوش مصنوعی عاملیت‌محور

دنیای پردازش در آستانه یک تحول بنیادین قرار گرفته است که مرزهای میان سخت‌افزار و نرم‌افزار را بیش از هر زمان دیگری کمرنگ می‌کند. شرکت انویدیا در جریان نمایشگاه CES 2026، با معرفی پلتفرم روبین (Rubin)، نه تنها یک تراشه جدید، بلکه یک اکوسیستم کامل محاسباتی را رونمایی کرد که برای پاسخ به نیازهای سرسام‌آور هوش مصنوعی مولد و مدل‌های زبانی بزرگ طراحی شده است. جِنسن هوانگ، معمار اصلی این امپراتوری، معتقد است که پلتفرم روبین دقیقاً در لحظه‌ای حساس از تاریخ تکنولوژی ظهور کرده است؛ زمانی که تقاضا برای آموزش و استنتاج (Inference) مدل‌های هوش مصنوعی به سقف توانایی‌های فعلی رسیده و جهان به یک جهش کوانتومی در زیرساخت‌ها نیاز دارد. این پلتفرم که به یاد ورا فلورنس کوپر روبین، اخترشناس شهیر آمریکایی نام‌گذاری شده، مجموعه‌ای هماهنگ از شش تراشه جدید است که در کنار هم، قدرتمندترین ابرکامپیوتر هوش مصنوعی جهان را تشکیل می‌دهند.

فلسفه طراحی مشترک؛ هم‌گرایی شش تراشه در یک کالبد واحد

آنچه پلتفرم روبین را از تمامی نسل‌های قبلی متمایز می‌کند، رویکردی است که انویدیا آن را طراحی مشترک افراطی (Extreme Codesign) می‌نامد. در این معماری، شش قطعه کلیدی شامل پردازنده مرکزی Vera CPU، پردازنده گرافیکی Rubin GPU، سوئیچ‌های نسل ششم NVLink، کارت شبکه ConnectX-9 SuperNIC، پردازنده داده‌های پیشرفته BlueField-4 DPU و سوئیچ اترنت Spectrum-6 به گونه‌ای مهندسی شده‌اند که به عنوان یک واحد یکپارچه عمل کنند. این سطح از هماهنگی باعث شده است که هزینه تولید هر توکن در فرآیند استنتاج تا ۱۰ برابر کاهش یابد و تعداد پردازنده‌های گرافیکی مورد نیاز برای آموزش مدل‌های غول‌آسای Mixture-of-Experts (MoE) نسبت به پلتفرم قدرتمند بلک‌ول، تا ۴ برابر کمتر شود. انویدیا با این استراتژی، عملاً مفهوم «کارخانه هوش مصنوعی» را بازتعریف کرده و راه را برای پذیرش گسترده این فناوری در مقیاس‌های صنعتی هموار کرده است.

پردازنده مرکزی Vera؛ قدرت‌نمایی هسته‌های اختصاصی Olympus

در قلب محاسباتی این پلتفرم، پردازنده مرکزی Vera CPU قرار دارد که به طور اختصاصی برای مدیریت بارهای کاری پیچیده در هوش مصنوعی عاملیت‌محور (Agentic AI) طراحی شده است. این پردازنده با بهره‌گیری از ۸۸ هسته سفارشی انویدیا با نام Olympus و سازگاری کامل با معماری Armv9.2، بهینه‌ترین CPU ساخته شده برای مراکز داده هوش مصنوعی در مقیاس بزرگ محسوب می‌شود. استفاده از اتصال فوق‌سریع NVLink-C2C به این پردازنده اجازه می‌دهد تا با پهنای باندی بی‌نظیر به سایر اجزای سیستم متصل شود و کارایی سیستم را در مدیریت وظایف چندمرحله‌ای و استدلال‌های پیشرفته به شدت افزایش دهد. در واقع، Vera تنها یک واحد پردازش نیست، بلکه مغز متفکری است که هماهنگی میان سیل عظیم داده‌ها و پردازنده‌های گرافیکی را تضمین می‌کند.

پردازنده گرافیکی Rubin و عصر محاسبات ۵۰ پتافلاپی

ستاره بی‌چون و چرای این پلتفرم، پردازنده گرافیکی Rubin GPU است که مرزهای توان پردازشی را جابه‌جا کرده است. این GPU با بهره‌گیری از نسل سوم موتور ترانسفورمر (Transformer Engine) و فناوری فشرده‌سازی تطبیقی سخت‌افزاری، قادر است قدرت محاسباتی خیره‌کننده ۵۰ پتافلاپ را در فرمت NVFP4 برای فرآیندهای استنتاج فراهم کند. این توان پردازشی به معنای آن است که مدل‌های هوش مصنوعی می‌توانند با سرعتی باورنکردنی به درخواست‌های کاربران پاسخ دهند، بدون آنکه هزینه‌های انرژی یا زیرساختی به شکل تصاعدی افزایش یابد. علاوه بر این، هر واحد GPU در این معماری دارای پهنای باند ۳.۶ ترابایت بر ثانیه است که امکان جابه‌جایی سریع داده‌های حجیم مدل‌های MoE را فراهم می‌سازد.

شبکه‌سازی فوق‌سریع با NVLink 6 و ظرفیت‌های فراتر از اینترنت

یکی از حیاتی‌ترین اجزای پلتفرم روبین، نسل ششم فناوری اتصال NVLink است که ارتباط میان پردازنده‌های گرافیکی را به سطحی مافوق تصور رسانده است. در سیستم‌های Vera Rubin NVL72 که به صورت رک‌مقیاس طراحی شده‌اند، پهنای باند کلی سیستم به رقم نجومی ۲۶۰ ترابایت بر ثانیه می‌رسد؛ آماری که انویدیا آن را بیشتر از کل پهنای باند اینترنت جهان توصیف می‌کند. این زیرساخت ارتباطی قدرتمند شامل قابلیت‌های محاسباتی درون‌شبکه‌ای است که عملیات‌های جمعی را تسریع کرده و با ویژگی‌های جدیدی برای افزایش پایداری و سرویس‌دهی سیستم همراه شده است. در حقیقت، NVLink 6 گلوگاه‌های سنتی ارتباطی را از بین برده و اجازه می‌دهد هزاران GPU به عنوان یک ابرپردازنده واحد و هماهنگ عمل کنند.

انقلاب در ذخیره‌سازی با Inference Context Memory و BlueField-4

انویدیا با درک این واقعیت که هوش مصنوعی عاملیت‌محور نیازمند حافظه متنی بسیار وسیع و دسترسی سریع به داده‌های قبلی است، پلتفرم ذخیره‌سازی Inference Context Memory را معرفی کرده است. این فناوری که قدرت خود را از پردازنده داده BlueField-4 DPU می‌گیرد، نوع جدیدی از زیرساخت ذخیره‌سازی هوش‌مصنوعی‌محور است که اجازه می‌دهد داده‌های کش (Key-Value Cache) در کل شبکه به اشتراک گذاشته شده و دوباره استفاده شوند. این رویکرد باعث می‌شود که در مدل‌های هوش مصنوعی با استدلال‌های چندمرحله‌ای، سرعت پاسخگویی و توان عملیاتی سیستم به طرز چشمگیری افزایش یابد، چرا که مدل نیازی به بازخوانی یا محاسبه مجدد کل بافتار (Context) در هر مرحله ندارد.

امنیت و پایداری در مقیاس صنعتی؛ معماری ASTRA و RAS Engine

در دنیایی که مدل‌های هوش مصنوعی دارایی‌های فکری گران‌بهای سازمان‌ها محسوب می‌شوند، امنیت در پلتفرم روبین یک اولویت اساسی است. انویدیا با معرفی نسل سوم محاسبات محرمانه (Confidential Computing)، امنیت داده‌ها را در تمامی دامنه‌های CPU، GPU و حتی اتصالات    NVLink تضمین کرده است. سیستم Vera Rubin NVL72 اولین پلتفرم رک‌مقیاس در جهان است که می‌تواند محیطی کاملاً ایزوله و امن برای آموزش و استنتاج مدل‌های اختصاصی فراهم کند. علاوه بر این، پردازنده BlueField-4 معماری جدیدی به نام ASTRA (مخفف Advanced Secure Trusted Resource Architecture) را معرفی می‌کند که یک نقطه کنترل واحد و قابل اعتماد برای مدیریت و ایمن‌سازی محیط‌های بزرگ هوش مصنوعی بدون کاهش کارایی سیستم است. برای تضمین تداوم فعالیت، نسل دوم موتور RAS نیز با قابلیت‌های بررسی سلامت بلادرنگ و تحمل خطا، بهره‌وری سیستم را به حداکثر می‌رساند.

اترنت پیشرفته و جادوی نوری Spectrum-6

زیرساخت شبکه اترنت در پلتفرم روبین با معرفی Spectrum-6 وارد فاز جدیدی شده است. این سوئیچ‌ها با استفاده از مدارهای ارتباطی 200G SerDes و فناوری اپتیک‌های مشترک (Co-packaged Optics) طراحی شده‌اند تا کارایی انرژی و پایداری سیستم را تا ۵ برابر بهبود ببخشند. سیستم‌های نوری Spectrum-X Ethernet Photonics در این پلتفرم، علاوه بر افزایش ۱۰ برابری قابلیت اطمینان، اجازه می‌دهند که دیتاسنترهایی که کیلومترها از هم فاصله دارند، به لطف فناوری Spectrum-XGS، به عنوان یک محیط واحد هوش مصنوعی عمل کنند. این نوآوری‌ها راه را برای ایجاد محیط‌هایی با یک میلیون GPU هموار می‌کند که برای آموزش نسل‌های بعدی هوش مصنوعی فوق‌هوشمند ضروری است.

مهندسی فیزیکی و سهولت در نگهداری؛ طراحی بدون کابل

نوآوری‌های انویدیا در پلتفرم روبین تنها به سیلیکون و نرم‌افزار محدود نمی‌شود، بلکه طراحی فیزیکی سیستم نیز متحول شده است. رک‌های روبین از یک طراحی سینی‌محور و بدون کابل (Cable-free tray design) بهره می‌برند که باعث می‌شود سرعت مونتاژ و سرویس‌دهی به سیستم تا ۱۸ برابر سریع‌تر از نسل بلک‌ول باشد. این ویژگی برای مراکز داده عظیمی که هزاران گره پردازشی دارند، یک مزیت عملیاتی حیاتی است و زمان از کار افتادگی سیستم برای تعمیرات را به حداقل ممکن می‌رساند.

اکوسیستم جهانی و نقشه راه عرضه به بازار

پلتفرم روبین از حمایت بی‌سابقه غول‌های فناوری برخوردار است. شرکت‌هایی مانند OpenAI، Meta، Microsoft و Google از هم‌اکنون استراتژی‌های خود را بر پایه این معماری تنظیم کرده‌اند. به عنوان مثال، مایکروسافت قصد دارد ابرکارخانه‌های هوش مصنوعی نسل بعدی خود با نام Fairwater را به سیستم‌های Vera Rubin NVL72 مجهز کند که مقیاس‌پذیری تا صدها هزار سوپرچیپ را فراهم می‌سازد. شرکت‌های پیشرو دیگری چون CoreWeave و AWS نیز اعلام کرده‌اند که از نیمه دوم سال ۲۰۲۶، این زیرساخت را در اختیار مشتریان خود قرار خواهند داد .انویدیا همچنین با همکاری Red Hat، یک پشته نرم‌افزاری کامل و بهینه شده شامل Red Hat Enterprise Linux و OpenShift را برای پلتفرم روبین آماده کرده است تا پیاده‌سازی این غول پردازشی برای سازمان‌های بزرگ تسهیل شود.

پلتفرم روبین در حال حاضر در مرحله تولید کامل قرار دارد و انتظار می‌رود از نیمه دوم سال ۲۰۲۶، شاهد حضور محصولات مبتنی بر آن در دیتاسنترهای پیشرو جهان باشیم .این معماری نه تنها یک پیشرفت فنی، بلکه زیربنای مستحکمی برای عبور از مرزهای فعلی هوش مصنوعی و ورود به دوران جدیدی از دانش بشری است .

جمع‌بندی : 

این مقاله به درستی نقطه عطف جدید انویدیا را نشانه گرفته است؛ جایی که سخت‌افزار اختصاصی، شبکه‌سازی نوری و امنیت محرمانه در قالب پلتفرم روبین با هم متحد شده‌اند تا رویای هوش مصنوعی عمومی (AGI) و عامل‌های هوشمند مستقل را به واقعیت نزدیک‌تر کنند.

———————————————————————————

• نکات کلیدی:

• معرفی Vera CPU با ۸۸ هسته اختصاصی Olympus مبتنی بر Armv9.2.

• توان محاسباتی ۵۰ پتافلاپی Rubin GPU در فرمت NVFP4.

• پهنای باند نجومی ۲۶۰ ترابایت بر ثانیه‌ای در سیستم‌های NVL72.

• کاهش ۴ برابری تعداد GPUهای مورد نیاز برای آموزش مدل‌های MoE.

• طراحی فیزیکی بدون کابل (Cable-free) با امکان نصب ۱۸ برابر سریع‌تر.
  
  

• نکات تکمیلی:

• معماری ASTRA در BlueField-4 امنیت دامنه‌های CPU و GPU را به صورت یکپارچه مدیریت می‌کند.

• سیستم‌های نوری Spectrum-6 امکان اتصال یک میلیون GPU را در دیتاسنترهای وسیع فراهم می‌کنند.

• فناوری Inference Context Memory از محاسبه مجدد بافتار (Context) جلوگیری کرده و سرعت پاسخگویی را افزایش می‌دهد.

• نتیجه گیری:

پلتفرم روبین، پاسخ نهایی انویدیا به عطش سیری‌ناپذیر مدل‌های زبانی بزرگ و سیستم‌های عاملیت‌محور است. با حل چالش‌های همزمانِ قدرت پردازش، پهنای باند شبکه و مصرف انرژی، انویدیا حالا نه تنها تامین‌کننده قطعات، بلکه معمار اصلی زیرساخت‌های تمدن دیجیتال در نیمه دوم دهه ۲۰۲۰ است.

• پرسش‌های تحقیقاتی بیشتر:

• با توجه به کاهش ۱۰ برابری هزینه استنتاج، آیا شاهد عرضه مدل‌های هوش مصنوعی فوق‌هوشمند به صورت کاملاً رایگان برای عموم خواهیم بود؟

• معماری بدون کابل انویدیا چه تاثیری بر استانداردهای طراحی دیتاسنترهای آینده و شرکت‌های رقیب خواهد داشت؟

• آیا تمرکز انویدیا بر هسته‌های اختصاصی Olympus، زنگ خطری برای همکاری‌های بلندمدت این شرکت با سایر تولیدکنندگان پردازنده است؟

• سخن پایانی نویسنده :

تماشای جهش انویدیا از “بلک‌ول” به “روبین” به من یادآوری می‌کند که در دنیای تکنولوژی، توقف یعنی نابودی. ما در سایبرمگ بارها گفته‌ایم که هوش مصنوعی نیازمند “کالبدی” قدرتمند است و حالا روبین همان کالبد است. نکته‌ای که برای من در ایران اهمیت دارد، بحث هزینه توکن است؛ وقتی هزینه استنتاج ۱۰ برابر کم می‌شود، یعنی کسب‌وکارهای نوپای ما در داخل کشور هم می‌توانند با هزینه‌ای بسیار کمتر، از مدل‌های زبانی بزرگ برای سرویس‌های خود استفاده کنند. روبین شاید در دیتاسنترهای ما نباشد، اما تاثیر کاهش هزینه‌های جهانی آن، قطعاً به سفره دیجیتال کاربران ایرانی هم خواهد رسید.

منبع : به گزارش  NVIDIA 

 

در مجله سایبرلایف بخوانید